Jak uchronić się przed kleszczami we własnym ogrodzie?

Jeszcze przed sezonem wiosennym, wielu właścicieli ogrodów i działek rozpoczyna pierwsze prace polegające na przycinaniu drzewek i krzerwów, wertykulacji trawnika, usuwaniu martwych cześci roślin, odmładzaniu bylin i wysiewaniu pierwszych warzyw. Prca w ogrzie w pierwszye słoneczne dni wczesną wiosną jest przyjemna - ale wielu nie wie, że może być również niebezpieczna. Podczas pierwszysch cieplejszych dni, kleszcze budzą się i szukają ofiar, na których moga żerować. Niebezpieczeństwo czyha w zaroślach.

Gdzie występują kleszcze?

Błędem jest myślenie, że kleszcze wspinają się po drzewach. Kleszcz bez wilgotnej trawy czy krzewów oraz dostępu do pokarmu, pozbawiony jest swojego kamuflażu oraz warunków do bytowania! Dlatego tego pajęczaka można spotkać maksymalnie na wysokości 1,5 m. Warto wiedzieć, że kleszcz nie rozróżnia przydomowego ogrodu od leśnej ścieżki.

Kleszcze występują głównie:

  • w zaroślach i krzewach,
  • wysokiej trawie,
  • na niskich partiach drzew.

Mogą również trafić do naszych domów, przyniesione z kwiatami, grzybami lub na ubraniu. Jednym z powodów rozprzestrzeniania się kleszczy w naszych ogrodach są prawdopodobnie małe, dzikie lub domowe zwierzęta oraz ptaki. Kleszcze przyczepiają się również do grzbietów jeleni i lisów, dzięki czemu pokonują duże odległości. Pojawiają się tam, gdzie spełnione jest kilka warunków: Im bliżej ogrodu jest las, tym więcej w nim kleszczy. Ludzie również przyczyniają się do przewożenia z wakacji pasażerów na gapę – wystarczy urlop na Mazurach, a następnie powrót w rodzinne strony.

Sposoby na kleszcze w ogrodzie

Nawet, jeśli do tej pory nie zaatakował Cię w Twoim ogrodzie żaden kleszcz, konieczne jest zachowanie ostrożności:

  • te pajęczaki preferują zacienione miejsca i potrzebują dużej wilgotności, aby przetrwać. Warto przystrzyc drzewa i krzewy, aby więcej słońca wpadało do ogrodu,
  • należy pamiętać o usuwaniu liści i mchu, regularnym koszeniu trawy,
  • unikamy przebywania w rejonie zraszaczy do trawników, zaraz po ich użyciu. Kleszcze lubią wilgoć.

Rośliny ogrodowe odstraszające kleszcze

Nie ma chemicznych ani naturalnych środków przeciw kleszczom, które można stosować w ogrodach. Można natomiast zaopatrzyć się w rośliny odstraszające kleszcze, takie jak:

  • lawenda,
  • czeremcha,
  • jaskry,
  • czosnek niedźwiedzi, cebula, chrzan,
  • tatarak,
  • kocimiętka.

Są to w większości rośliny aromatyczne o intensywnych zapachach, które odstraszają kleszcze, komary, muchy, pozostając niegroźnymi dla człowieka i zwierząt domowych.

Jak uchronić się przed kleszczami w ogrodzie?

Także podczas pracy w ogródku, ważne jest aby pamiętać o profilaktyce. Podczas spędzania czasu na działce czy w ogrodzie, należy stosować typowe środki ostrożności:

  • nosić odzież z długimi rękawami i nogawkami – tak, aby kleszcze nie trafiły bezpośrednio na odkrytą skórę,
  • dla większej ochrony, można naciągnąć skarpetki na nogawki spodni,
  • można również użyć spray odstraszający owady,
  • po skończonej pracy trzeba obejrzeć całą powierzchnię ciała w poszukiwaniu kleszczy.

Te sprytne pajęczaki często wędrują po ubraniu i ciele gospodarza, w poszukiwaniu dogodnego miejsca – cienkiego obszaru skóry.

Obszary ciała, na które należy zwracać szczególną uwagę, to:

  • pachy,
  • zgięcia za kolanami,
  • szyja,
  • głowa,
  • pachwiny.

Czym grozi ukąszenie kleszcza?

Kiedy kleszcz ukąsi swoją ofiarę, może przenieść do jej krwi groźne dla zdrowia drobnoustroje, między innymi:

  • bakterie boreliozy,
  • wirusa KZM (kleszczowego zapalenia mózgu).

Konsekwencje chorób wywoływanych tymi drobnoustrojami są groźne dla człowieka i dla zwierząt.

Kleszczowe Zapalenie Mózgu (KZM)

Kleszczowe zapalenie mózgu to poważna choroba wirusowa, przenoszona przez kleszcze, która może zagrażać życiu i zdrowiu człowieka. Powodowana jest przez wirus KZM, który atakuje głównie mózg i układ nerwowy. Nie każde zakażenie wirusem prowadzi do ciężkiego zachorowania, jednak należy pamiętać, że im starszy pacjent, tym poważniejsze KZM. Nie ma obecnie leku na kleszczowe zapalenie mózgu, możliwe jest jedynie leczenie jego objawów. Szczepienie przeciw KZM jest najskuteczniejszą profilaktyką, ponieważ wirus znajduje się w ślinie kleszcza i jest natychmiast przenoszony do krwi żywiciela zaraz po ukąszeniu, dlatego jeśli chcesz odpowiednio przygotować się do przyszłego sezonu wiosennego, pomyśl również o profilaktyce i o szczepieniu przeciw KZM.

Referencje:
1. Poradnik Ogrodniczy. Kleszcze w ogrodzie. https://poradnikogrodniczy.pl/kleszcze-w-ogrodzie.php (dostęp: 02.2019).
2. Zajkowska J, Czupryna P. Kleszczowe zapalenie mózgu – epidemiologia, patogeneza, obraz kliniczny, diagnostyka, profilaktyka i leczenie. Forum Zakażeń 2013; 4(1):21–27.
3. Ładny Dom. Rośliny, które skutecznie odstraszają kleszcze. Warto je mieć w swoim ogrodzie. http://ladnydom.pl/Ogrody/7,113408,20291076,rosliny-na-kleszcze-ktore-ro... (dostęp: 02.2019).
4. Zajkowska J. Pokłucie przez kleszcza a ryzyko wystąpienia kleszczowego zapalenia mózgu. Jak uchronić się przed pokłuciem i zachorowaniem. Forum Zakażeń 2015; 6(2):DOI:dx.doi.org/10.15374/FZ2015020.

kleszcze w ogrodzie

Nawet przy pracach w przydomowym ogrodzie nie wolno zapominać o ochronie przed kleszczami.