Borelioza

Borelioza

Choroba z Lyme, znana również jako borelioza, jest powodowana przez spiralną bakterię zwaną „Borrelia burgdorferi". Jest to najczęściej rozpoznawana choroba przenoszona przez kleszcze. Chociaż choroba znana była od ponad 100 lat, dopiero w 1982 roku Willy Burgdorfer odkrył, że jest ona spowodowana przez bakterie znajdujące się w jelitach kleszczy. Szacuje się, że co roku dziesiątki tysięcy osób zakaża się tą chorobą.

Objawy i progresja

Objawy choroby z Lyme są zróżnicowane, a niektóre z nich są podobne do innych chorób. To sprawia, że borelioza jest trudniejsza do zdiagnozowania. Jednym z najczęstrzych objawów boreliozy, który sygnalizuje chorobę, jest zaczerwienienie wokół miejsca wkłucia kleszcza, rozszerzjące się obwdowo (rumień wędrujący). Zaczerwienienie skóry w kształcie pierścienia lub owalnej plamy otaczające miejsce ukłucia przez kleszcza jest często obserwowane w ciągu pierwszych kilku dni do tygodnia.

(Dunaj J, Moniuszko A et al. Przegląd Epidemiologiczny 2013; 67: 35-39)

Jednak nie występuje ono u wszystkich pacjentów z boreliozą, dotyka około 40-60% zakażonych. Oprócz zmiany skórnej we wczesnych stadiach boreliozy mogą pojawić się bardziej ogólne objawy, takie jak zmęczenie, gorączka i bóle głowy. Następnie ujawniają się różne inne objawy choroby, najcześciej w postaci porażenia nerwu twarzowego, widoczne jako porażenie połowy twarzy. Inne objawy występujące rzadziej, manifestują się od poważnych bólów i problemów z sercem, zapaleniem stawu - najczęściej kolanowego, po zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Jak dochodzi do zarażenia?

Zgodnie z aktualną wiedzą naukową, możliwe jest zakażenie boreliozą tylko przez pokłucie kleszcza. Nie możesz złapać boreliozy od osoby, która na nią choruje. Ponieważ Borrelia przebywa w jelicie środkowym kleszcza, zanim bakterie zdążą się przedostać z kleszcza do żywiciela poprzez gruczoły ślinowe, upływa trochę czasu. Nim bakteria dotrze do tkanek gospodarza, może minąć wiele godzin od rozpoczęcia żerowania przez kleszcza. Z tego powodu im szybciej kleszcz zostaje usunięty, tym mniejsze jest ryzyko zakażenia boreliozą.

(Zajkowska J. Przegl Epidemiol. 2010; 64(4):525-31.)

Możliwe jest również kilkakrotne zakażenie po wcześniejszym wyleczeniu. Borelioza występuje na całym świecie wszędzie tam, gdzie są kleszcze. Istnieją różne gatunki kleszczy, znane jako nosiciele boreliozy. W Europie to kleszcz pospolity (Ixodes ricinus) jest najważniejszym winowajcą. Dystrybucja patogenu w populacjach kleszczy jest różna.

Według Państwowego Zakładu Higieny tylko w roku 2017 stwierdzono w Polsce 21 200 przypadków boreliozy. Im dłużej kleszcz pozostaje wkłuty w skórę, tym większe jest ryzyko zakażenia. Nie istnieje szczepienie, które może chronić przed tą chorobą.

Chcesz wiedzieć więcej? Pobierz ulotkę iko pdf

Niemniej jednak, nie każdy, kto zarazi się Borrelią od pokłucia przez kleszcza, faktycznie zachoruje. W wielu przypadkach organizmowi udaje się utrzymać bakterie w ryzach – infekcja nie powoduje żadnych dolegliwości i leczy się ją bez problemów. Dlatego możliwe jest wykrycie przeciwciał przeciwko Borrelii nawet we krwi wielu zdrowych osób. Do 25 procent ludzi ma te przeciwciała – nigdy wcześniej nie chorując na boreliozę. Tylko 0,5 do 1,5 procent osób pokłutych przez kleszcza zachoruje.

(Hofhuis A et al. PLoS ONE 2017; 12(7): e0181807)