O kleszczach

Światowa fauna kleszczy obejmuje około 900 gatunków z których ponad 70 zaliczanych jest do fauny europejskiej, a 19 uważanych za stały element akrofauny Polski. Kleszcze dzielimy na twarde i miękkie.

(Zajkowska J. Objawy oraz leczenie najęstrzych postaci boreliozy z Lyme.W:Vademecum wybranych chorób odzwierzęcych w środowisku leśnym. Poznań 2012)

W ujęciu biologicznym, kleszcze są sklasyfikowane jako pajęczaki. Podobnie jak pająki, dorosły kleszcz również ma osiem odnóży. Kleszcze należą do tej samej grupy co roztocza. Jest to wysoko wyspecjalizowane stworzenie, posiadające ciało i wyjątkowo dobrze adoptujące się do swojego otoczenia. Jako pasożyt, by przeżyć, kleszcz polega na innych, i podobnie jak komar żywi się krwią.

(Ixodes ricinus - ECDC.Factsheet for experts.https://ecdc.europa.eu/en/disease-vectors)

napity krwią kleszcz psi w powiększeniu

Organy służące do pobierania pożywienia są zlokalizowane na „głowie” kleszcza.

strzałka

Kleszcze i żywiciel

W odróżnieniu od komarów kleszcze potrzebują o wiele więcej krwi. W skrajnych przypadkach pozostają przytwierdzone do swojego żywiciela (człowieka lub zwierzęcia) do 15 dni, żywiąc się ich krwią. Dlatego też zwykle szukają miękkiego i ciepłego miejsca na ciele swojej ofiary, takiego jak pachy lub okolice ludzkich genitaliów, aby się mocno przyczepić. Gdy kleszcz jest już przytwierdzony, okazjonalne drapanie lub pocieranie miejsca, w którym się znajduje, nie robi mu żadnej krzywdy.

Anatomia kleszcza

Kleszcze posiadają wysoko rozwinięty aparat żądlący. Kleszcz wcina się w skórę przy pomocy narządu gębowego przypominającego nożyczki (chelicerae), a dzięki „żądłu” (hypostome) tworzy otwór w ukrwionej tkance. Następnie kleszcz zasysa wpływającą krew. Żądło kleszcza posiada długi rząd ułożonych symetrycznie niewielkich kolców. Dzięki nim kleszcz jest mocno przytwierdzony do swojego żywiciela. Pewne gatunki kleszczy posiadające krótsze żądła produkują również rodzaj kleju, dzięki któremu ściśle przylegają do żywiciela.

Przednia para odnóży zawiera organy czuciowe i mocne szczypce, dzięki którym utrzymuje się na skórze ofiary.

strzałka
kleszcz psi w powiększeniu
kleszcz w powiększeniu
strzałka

Otwór umożliwiający oddychanie znajduje się za ostatnią parą odnóży, a genitalia na spodniej części odwłoka.